X
تبلیغات
نماشا
رایتل
سه‌شنبه 21 شهریور‌ماه سال 1385

طراحی کتابخانه های آینده : تجربه سنگاپور

ترجمه: یوسف سدادی

 

" جولیوس سباراتنام " مدیر گروه کتابخانه های دیجیتالی و خدمات اطلاع رسانی در سنگاپور است . با او ممکن است او را در شورای ملی کامپیوتر یا هیأت امنای کتابخانه ملی سنگاپور ملاقات کرده باشید.
کلید واژه : کتابخانه های دیجیتالی ، خدمات اطلاع رسانی ، کتابخانه های آینده ، سنگاپور

امروزه ، کشورها و شرکتهای تجاری بر اساس اطلاعات ، دانش ، شیوه های فناوری و با یکدیگر رقابت می کنند. بعنوان نمونه در ایالات متحده آمریکا، بخش خدمات با امکانات پیشرفته و با استخدام بیش از 70 درصد نیروی انسانی و در حدود 74 درصد ارزش افزوده بر سایر بخشها مسلط است . در دنیای امروز با تولیدات عمده محصولات داخلی ، زمین ، سرمایه، کار ، هیچکدام منبع اقتصادی حساس ، مهمی نمی باشد. اطلاعات ، نقش مهمی در تولید ثروت بازی می کند. ملت ها و شرکت های تجاری به واسطه دانش و اطلاعات پیشرفت می نمایند. اطلاعات و دانش نقش موثری در انجام کار سازمانها خواهد داشت . حتی کشور کوچکی مثل سنگاپور به اهمیت اطلاعات پی برده است . آقای " جو چوک تانگ " نخست وزیر سنگاپور ، اهمیت دانش و اطلاعات را در روز ملی " پیام " در سال 1993 میلادی به ملت سنگاپور بوضوح بیان کرد. وی تأئید کرد که " آینده متعلق به کشورهایی است که مردم شان محصلات بیشتری تولید کنند و از دانش و اطلاعات و تکنولوژی بهری بیشتری داشته باشند. اکنون دانش و اطلاعات از عوامل اصلی پیشرفت اقتصادی است نه منابع طبیعی.... . "

* منبع اطلاعات *
اطلاعات بطور مداوم در اندازه ها و شکلهای مختلف در حال رشد و افزایش است. منابع اطلاعاتی بوسیله تجار و مردم ایجاد می شوند. در یکی دو سال گذشته بر اثر رشد سریع وناگهانی شبکه جهانی
" اینترت " میزان اطلاعات قابل دسترس برای استفاده کنندگان افزایش یافته است . اغلب مردم یک رشته صفحات به هم بافته شان را خلق می نمایند و آن اطلاعات را به شکل گزارشات رسمی منتشر می کنند. گروههای هم مباحثه و بانکهای اطلاعاتی از طریق شبکه اینترنت قابل دسترسی است. همچنین شبکه های اطلاع رسانی زیادی شکل گرفته است . شبکه ملی ارتباط کامپیوتری از راه دور در ایالات متحده آمریکا چهارمین و بزرگترین شبکه خدمات اطلاع رسانی پیوسته در جهان است .
شبکه ها به استفاده کنندگان اجازه می دهند تحقیقاتشان را انجام داده و اطلاعات لازم را بدست آورند،
و مستقیما با متخصصان و همکاران خود در موضوعات مورد علاقه ارتباط حاصل نمایند. حتی قهوه
خانه هایی * کارشناس ارشد علوم کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه گیلان .
که از کامپیوتر بهره جسته اند موجبات فراهم آمدن تسهیلاتی برای مردم جهت ارتباط با شبکه اینترنت برای دسترسی به اطلاعات گردیده اند . تقریبا کشورها هزینه های شهری را به منظور ارتباط با شبکه اینترنت متحمل می شوند. انجمن ها و اتحادیه های موجود شکل گرفته اند و شبکه های ارتباطی و اطلاعاتی را در انجام وظایف بطور موثر یاری خواهند کرد.

بی نظمی اطلاعاتی :
" آب ، آب ، همه جا آب ... در حالیکه قطره ای برای نوشیدن و رفع تشنگی نیست " این سخن شاعرعرف
" کولریج" در شعر باستانی " کشتیران" است . ما در دنیای اطلاعات شناور هستیم و استفاده کنندگان اغلب اظهار عدم رضایت می کنند، چرا که آنها بخاطر علم و دانش مشکلات زیادی را متحمل می شوند. خوب ، وقتی ها در دریا شنا می کنیم ، ما نمی توانیم بمنظور رفع تشنگی آب دریا را که شور است بنوشیم ، در واقع آب دریا برای نوشیدن مناسب نیست ، شبیه این استفاده کنندگان به پایگاههای بزرگ اطلاعات دسترسی دارند، اما از آن بطور موثر نمی توانند استفاده نمایند . به عنوان نمونه شبکه اینترنت ، تسهیلات زیاد و منحصر به فردی را جهت دسترسی به اطلاعات فراهم کرده است و ما با تنوع منابع اطلاعاتی روبروی هستیم و اغلب در آن غرق می شویم. اینترنت استفاده کنندگان را در تشخیص و تجزیه وتحلیل اطلاعات قادر می سازد و مشکل آنها را در غربال اطلاعات حل می نماید . جامعه استفاده کننده از خدمات اطلاعاتی اینترنت پس از استفاده از منابع اطلاعاتی یا تغذیه سریع اطلاعاتی در صورتی که با مشکل مواجه می شوند ، توقف نموده و پس از مدتی مشکل مربوطه را پیدا کرده و واقعیت را از واقعیت نماها مجزا می نمایند.

محیط کار تازه
امروزه ، انفجار اطلاعاتی که ناشی از رشد و افزایش توان اطلاعاتی حاصل شده ، از نظر پنهان مانده است . تقاضاهای استفاده کنندگان بیشتر می شود و از تنوع انتخاب و سلیقه ها برخوردار است . بعنوان مثال در گذشته مردم به کتابخانه ها و کتابداران و بانکهای اطلاعاتی پیوسته وابسته بودند ، امروزه به این مدل دیگر توجهی نمی شود. توسعه تکنولوژی و رشد دانش در واقع مسیری است که مادر آن فعالیت نمائیم . شرکت ها و بویژه افراد به تکنولوژیی علاقمند هستند که باعث افزایش و پیشرفت استعداد آنها باشد ، آنها استفاده از تکنولوژیهای مختلف را یاد می گیرند. کار برجسته تکنولوژی ، در دسترس قرار دادن اطلاعات و ذخیره اطلاعات که اغلب بصورت رایگان برای کاربران است. کار در سال 2000 روشن خواهد بود. حتی کارگران وابسته به دانش و اطلاعات و پیشرفتهای تکنولوژیکی هستند و اغلب تلاش می نمایند که با فناوریهای شبکه های اطلاعاتی و پیشرفتهای تکنولوژیکی که باعث رشد و پیشرفت شان می گردد آشنا گردند.

تغییر نقش کتابخانه ها
کتابخانه ها بایستی با تغییرات ناشی از فناوریهای اطلاعاتی و با توجه به رشد سریع اطلاعات و منابع اطلاعاتی ، پیشرفتهای تکنولوژیکی و تغییر تقاضاهای استفاده کنندگان هماهنگ شوند. کتابداران مسئول رفع نیازهای اطلاعاتی آنها هستند و باید در اسرع وقت موقعیت جامعه استفاده کننده از کتابخانه را تشخیص داده و اطلاعات و خدمات مناسب و مفید را برای شان فراهم آورند. کتابخانه ها بایستی تغییرات ممکن را پیش بینی نمایند. اصلاحات کنند و در انجام کارهایی که ما در انجام آن تأکید می کنیم سبقت بجویند چرا که کتابخانه بعنوان » مرکز اطلاعات « و کتابداران بعنوان مدیران دانش مدون نقش مهمی در گردآوری ، پردازش و ذخیره اطلاعاتی واشاعه آن برعهده دارند. به من اجازه دهید برهه ای از تاریخ را بعنوان نمونه » در اهمیت اطلاعات« بیان نمایم. در سال 1968 میلادی اگر شخصی می پرسید که در دهه اخیر چه کشوری در صنایع ساعت سازی بر جهان تسلط داشته است ؟ پاسخی که می توان به این سئوال داد، کشور سوئیس که در صنایع ساعت سازی بمدت شصت سال بر جهان تسلط داشته است، و پیوسته در اصلاح و ساخت ساعتهایی که تولید می کردند پیش قدم بود است . در سال 1968 آنها با بیش از 65 درصد سهم بازارهای جهانی ، بیش از 80 درصد سود را در اختیار داشتند . در سال 1980 سهم بازارهایشان یکباره و بطور ناگهانی به کمتر از 10 درصد و سود ناچیز کمتر از 20 درصد ، درهم فرو ریخت ، آنها سقوط کردند، زیرا بعضی چیزهای غیر قابل درک از جمله ساختمانهای مکانیکی که از طریق تکنولوژی الکترونیکی ساخته شده بود ، جایگزین تکتولوژی قبل شده بودند. سوئیس شگفتیهای تازه تکنولوژی » کوارتز« را نادیده گرفته بوداما ساعت سیکوی ژاپنی که از تکنولوژی کوارتز در طراحی و ساخت آن سرمایه گذاری شده بود جانشین ساعتهای سوئیسی در جهان گردید. در حال حاضر ژاپنی ها 33 درصد سهم بازارهای جهانی ساعت را به خود اختصاص داده اند . این تحقیقی بود که انیستتوی ساعت سازی سوئیس » تکنولوژی کوارتز« ابداع جدید صنایع ساعت سازی ، انجام داده بود و محققین انیستتوی مزبور آنرا در کنگره جهانی ساعت ارائه کرده بودند و معتقد شدند که باید محصولاتی تولید نمایند که با توجه به تکنولوژی کوارتز تازه بوده و ساعت شان همیشه و همه وقت برای آینده ماندگار باشد.ساعت سیکو آنگونه که انتظار می رفت، شد و در تاریخ همه ماندگار گردید . چگونه ما می توانیم این اشتباه را نادیده بگیریم . بعنوان » واقعه ساعت سوئیسی« اهمیت کشف ابداع مدلهای جدید و اطلاعات لازم را برای پیشرفت روشن می سازد. ما نیازمند اطلاعات و دانش هستیم و باید آگاه باشیم و مسئول هستیم که سریعا اصلاحات لازم را انجام دهیم و بطور مثبت نقش مناسبی را در اهداف ، هدایت و رهبری همیشگی ایفاء نمائیم در غیر اینصورت دلایل کمی در فلسفه وجودی کتابخانه با توجه به تغییرات آینده وجود خواهد داشت ؟ ما باید پیوسته نقد و بررسیهای تجاری را ملاحظه کرده و همواره بسوی جلو نگاه کنیم و آینده را با تغییرات ممکن پیش بینی نمائیم. اصلاحات انجام دهیم و خدمات جالبی فراهم آوریم. کتابخانه ها را در بهره برداری از تسهیلاتی که اینترنت برای آن فراهم ساخته حرکت کندی داشته است . در واقع قهوه خانه ها در ایالات متحده آمریکا و انگلستان برای افرادی که برای اولین بار برای صرف شام به آنجا مراجعه می نمایند ، مکان دسترسی رایگان به شبکه اینترنت را فراهم ساخته اند . اینترنت دسترسی به منابع اطلاعاتی را افزایش داده است و با توجه به دسترس پذیری رایگان اطلاعاتی که ایننترنت فراهم می نماید رشد امیدوار کننده ای وجود دارد. مردم ممکن است سره را از ناسره تشخیص ندهند و از واقعیت نماها بیشتر از واقعیت ها استفاده نمایند، این وظیفه کتابخانه هاست که در این خصوص بررسی لازم را انجام داده و بطور مداوم به جامعه استفاده کننده کمک نمایند . همچنانکه ما همیشه به گذشته و کاری که انجام می دهیم توجه داریم ، باید به موقعیت تازه نیز جهت ارج نهادن به جامعه استفاده کننده توجه داشته باشیم و آنها را بطور مداوم در بدست آوردن اطلاعات صحیح در زمان مناسب و شکل صحیح آن متقاعد سازیم .

طراحی کتابخانه های آینده
علاقمندم که تجربه دولت سنگاپور را که چگونه ساسیت هایی را برای رهبری و هدایت اتخاذ کرد و کتابخانه ها را متقاعد ساخت که با تغییرات جامعه اطلاعاتی هماهنگ شوند برای شما ارائه کنم . در سال 1992 وزیر اطلاعات و هنر » جورج یو« ، » کمیته بررسی کتابخانه های 2000« را برای ایجاد و ساخت کتابخانه های عمومی جدید بوجود آورد. دولت سعی کرد با تغییر شیوه های زندگی ، توقعات بالا و رشد عمده تکنولوژی و با ایجاد کتابخانه های منطقه ای در شهرهای جدید التاسیس با بهترین روش ها نیازهای اطلاعاتی و گوناگون اجتماعی آنها را فراهم سازد. در سطوح بالای کمیته مزبور ، مجریان سطح بالا با مدارک دانشگاهی در کمیته و مجریان سطح بالای دولتی موظف بودند برای توسعه، طرح بزرگ خدمات کتابخانه ای را نسبت به 10 الی 15 سال آینده در راستای پشتیبانی از توسعه ملی کشور ترسیم نمایند. سنگاپور کشوری است که جزایر مجزا و در حدود 646 مایل مربع وسعت دارد . این کشور فاقد هر گونه منابع طبیعی است ، به این ترتیب پیشرفت سنگاپور به میزان خیلی زیاد به مردم آن کشور بستگی دارد. دولت در چشم انداز آینده نیازمند به رشد تنها منبع آن یعنی مردم یا ملت سنگاپور دارد. به منظور حمایت از رقابت رو به رشد آن کشور ، مردم مسئول بوجود آمدن دانش اقتصادی و انفجار اطلاعات هستند و مهارتهای قبلی کهنه و منسوخ شیوه های آموزشی سنگاپور پسندیده به نظر نمی رسید و باید با فراگیری شیوه های جدید آموزش و دسترسی به اطلاعات و دانش مدون در جهان اقتصادی رقابت آمیز امروزی ماندگار باشد، این امر میسر نخواهد بود مگر با افزایش مهارتهای تکنولوژیک ، افزایش اطلاعات و دانش که منجر به آموختن سریع و کارکرد موثر و دانش بهتر از
سایر کشورها گردد.

چشم انداز کتابخانه های 2000 میلادی
کمیته بررسی کتابخانه های 2000 مشخص کرد که کتابخانه ها می توانند نقش اساسی در حمایت از مردم سنگاپور در فراگیری ملی آنها داشته باشند و در "کتابخانه ها" یکی از ارکان اصلی گسترش رشد و استعداد ملت سنگاپور و آنها را در موقعیت خوبی قرار خواهد داد. کتابخانه ها نه تنها نیازهای متنوع جمعیت بویژه نیازهای اساسی ومختلف بخشهای اقتصادی را فراهم خواهد کرد ، بلکه هسته اصلی ارائه خدمات برای رشد و توسعه فرهنگی و میراث آن کشور خواهد بود. هدف نهایی آنکه کتابخانه ها باید مردم را در تشویق به مطالعه و خدمات و فراگیری بیشتر اطلاعات قادر سازند. واقعیت کتابخانه 2000 بعنوان ابزاری که پیوسته استعداد ملی را گسترش خواهد داد و فراگیری از طریق شبکه کتابخانه های ملی و تهیه وارائه خدمات بوسیله مراکز و منابع اطلاعاتی در پشتیبانی از یادگیری ، تسهیلاتی را برای مردم آن کشور فراهم خواهد کرد. کمیته مذکور شش استراتژی گسترش و " پرتاب رو به جلو " را پیشنهاد کرده است . که آنها خدمات کتابخانه را از تصورات ذهنی و خیال به واقعیت انتقال خواهند داد. این سیاستها با ملاحظه آرزوهای ملی موجب افزایش توقعات و پیشرفت مردم آن کشور و تغییرات شیوه های زندگی و پیشرفتهای تکنولوژی و کاربرد بیشتر در آن حیطه خواهد شد. کمیته همچنین سه عامل نیرومند و موثر که ما را به سوی واقعیت کمک خواهد کرد مشخص نمود.

رئوس شش استراتژی پرتاب رو به جلو، یا ، " استراتژیهای توسعه"
استراتژیهای توسعه در بهتر شدن موجودیت نظام کتابخانه ای در ارائه خدمات بهتر و نیازهای همگانی مردم سنگاپور موثر خواهد بود که عبارتند از :
1 ـ گسترش مناسب نظام کتابخانه های عمومی بمنظور فراهم کردن نیازهای گوناگون استفاده کنندگان بخشهای مختلف و متقاعد کردن آنها جهت وصول به نتبجه و ارتباط و تأکید در سرمایه گذاری برای رشد و توسعه نظام کتابخانه های عمومی :
1 ـ 1 ـ شبکه کتابخانه های ملی ـ کتابخانه ملی مرجع به منظور ارائه خدمات و مرجع به گذشته تأسیس خواهد شد و از نیازهای همگانی جمعیت کشور پشتیبانی خواهد کرد. این کتابخانه بوسیله شبکه کتابخانه های تخصصی مانند کتابخانه حقوق و پزشکی که توسط دانشگاه ملی سنگاپور حمایت خواهد شد.

1 ـ 2 ـ سه رده از نظام کتابخانه ای و سیستم کتابخانه های عمومی با متقاعد کردن و حصول به نتیجه و دسترسی پذیری و ارائه خدمات در سطح بالا به توده مردم بطور عموم مرتب خواهد شد. سه رده نظام کتابخانه ای مرکب از کتابخانه منطقه ای ـ عمومی و کتابخانه های بدون مرز تأسیس خواهد شد. ساختار مدیریت مستقل برای کتابخانه های منطقه ای توصیه می شود. این کتابخانه خدماتی را با توجه به نیاز و احتیاجات اتحادیه ها ، انجمن ها و تجار فراهم خواهد کرد. کتابخانه های عمومی کوچکتر همانند کتابخانه های عمومی حوزه عملکرد محدودی خواهند داشت و اهداف آن رفع نیازهای همگانی شهروندان خواهد بود. کتابخانه های بدون مرز در خارج و در کنار معابر عمومی ایجاد شده و در مراکز اجتماعی دایر خواهند شد و خدماتش را برای بچه ها و بزرگسالان فراهم خواهد کرد. رشد و توسعه کتابخانه به مفهوم طرح ملی از لحاظ توسعه فیزیکی سنگاپور در یک سطح قرار داشته و این موضوع در موقعیت و وضعیت کتابخانه ها تأثیر خواهد گذاشت.

1 ـ 3 ـ کتابخانه های آموزشگاهی و دانشگاهی به منظور حمایت بیشتر در یادگیری و در راستای پشتیبانی در امر آموزش و احتیاجات دانشجویان دانشکده ها و دانش آموزان مدارس گسترش خواهد یافت . در تولید اطلاعات و مهارتهای آموزشی و پژوهشی و در روشهای مطالعه و امر تحقیق با تأکید بیشتری، سرمایه گذاری خواهد شد . این مهارتها ملت سنگاپور را آماده می سازد که در فراگیری دانش جدید پس از اتمام آموزش کلاسیک (مدرسه ای) همچنان ادامه دهند. این مجموعه بیشتر شامل منابع اطلاعاتی تازه ترین ابزار و وسایل غیر چاپی (مواد سمعی و بصری) و فراهم کردن خدمات قابل دسترس از طریق شبکه ها خواهد بود.

1 ـ 4 ـ کتابخانه های تخصصی ـ کتابخانه های تخصصی تأسیس و ایجاد خواهند شد و نیز به منظور حمایت و پشتیبانی از رفع نیازهای متنوع اطلاعاتی در بخشهای اقتصادی و اجتماعی توسعه خواهند یافت. یک کتابخانه مرکزی تجاری ، تهیه کنندگان اطلاعات مختلف را بهم مرتبط خواهند ساخت و با توجه به نیازهای تاجران خدماتش را ارائه خواهد کرد.
این کتابخانه خدمات مناسب با ارزش افزوده ای با توجه به نیازهای تخصصی و ترجمه مورد نیاز تاجران بزرگ و هوشیار با تجربه و تجزیه و تحلیل برایشان فراهم خواهد ساخت. بمنظور حمایت بیشتر از جامعه سنگاپور ، کتابخانه موسسه مطالعات آسیای جنوبی بزرگتر و توسعه بیشتری خواهد یافت و خدماتش را بعنوان مرکز اطلاعات آسیای جنوبی ارائه خواهد داد همچنین این کتابخانه تلاش خواهد کرد که دسترسی پیوسته به منابع در دو شکل زبانهایی بومی و انگلیسی را افزایش داده و خدمات با ارزش افزوده بیشتری را فراهم خواهد ساخت. بانک اطلاعاتی آسیای جنوبی برای رفع نیازهای اطلاعاتی بومیان و سایرین تهیه خواهد شد. به منظور ارج گذاشتن و رشد هنرها در سنگاپور ، کتابخانه هنر با تأکید به هنرهای سنگاپوری ، هنرهای منطقه ای و قومی تأسیس خواهد شد. کتابخانه های هنری در دو نقش بعنوان مرکز فراهم آوری نیازهای فرهنگی عمومی و نیز در ارائه نیازهای تحقیقی دانشگاهی و مجامع علمی در نواحی محلی و در سطح کشور فعالیت خواهد داشت . این کتابخانه در پرورش زیبایی و ایجاد هنرها و استعداد خلاق و رقابت آمیز ، کمک خواهد کرد.

2 ـ تأسیس شبکه کتابخانه های بدون مرز
در سال 1985 ساختمان کتابخانه های بدون مرزی ایجاد گردید و از طریق شبکه های کامپیوتری ، خدماتش را برای خارجیان امکان پذیر ساخت . این کتابخانه دسترس پذیری به اطلاعات را، ترجیحا از
مجموعه های محدود و ارائه خدمات مرجع گسترده برای خارجیان بعنوان کلیدی در ارزشیابی کتابخانه های در دست اجرا میسر خواهد ساخت . در واقع نوعی سرمایه گذاری عمومی در کتابخانه ها در سنگاپور انجام شده است و تمام کتابخانه ها از طریق شبکه به کتابخانه های بدون مرز ارتباط خواهند داشت و دسترسی به اطلاعات مناسب و روز آمد ، آسان خواهد بود. کتابداران و جامعه استفاده کننده از کتابخانه با توجه به تنوع پایگاههای اطلاعاتی ، قادر خواهند بود از خانه یا اداره شان به کتابخانه دسترسی داشته باشند. کتابخانه ها باید از مجموعه های بسته و محدود به مجموعه هایی روز آمد و عالی متحول شوند. از زمانیکه شبکه ها امکان اجازه بیشتری به استفاده کننده گان در دسترسی به اطلاعات را فراهم کرده ، انتظار می رود موجب سرمایه گذاری و تسهیلات بیشتر دولت در کتابخانه ها گردد.

3 ـ استراتژی مناسب توسعه مجموعه ملی
با تکنولوژی مناسب و رشد منابع اطلاعاتی الکترونیکی ، تحول شایسته ای است که کتابخانه ها همه اطلاعات دور از دسترس را تهیه نمایند . مسئولیتها و وظایف باید تقسیم شود و حداکثر تلاش را باید انجام داد تا سرمایه گذاریها متوجه کتابخانه ها گردد. خط مشی تهیه و گردآوری منابع ملی مشخص خواهد شد و با شروع سیاست مجموعه سازی ، مجموعه کتابخانه های مختلف از طریق شبکه ها قابل دسترس خواهد بود و بطور کلی نیازهای مردم سنگاپور را فراهم خواهد کرد. در واقع از طریق شبکه های اطلاع رسانی و کتابخانه ها نیازهای مراجعین در سطح ملی تضمین و به حداکثر خواهد رسید و رفع نیازهای حداقل را دو برابر خواهد کرد.

4 ـ تضمین خدمات کیفی بواسطه جهت یابی در بازار
نیازهای اطلاعاتی کاربران ، اغلب در حال افزایش است ، مراجعین کتابخانه مجال کافی جهت انتخاب را دارند . از این رو ارائه خدمات سطح بالا را از کتابخانه انتظار دارند. این تغییرات برای بخش وسیعی از جامعه استفاده کننده سبب خواهد شد تا همواره از کتابخانه و خدمات آن در طول مدت یادگیری بهره مند شوند. بمنظور جلب توجه کسانیکه عموما جزء استفاده کنندگان کتابخانه نیستند ، کتابخانه ها بایستی تغییر جهت داده و تقاضاهای جدید را ایجاد کرده و وضعیت داد و ستد را در بازار جهت یابی نموده و خدمات نشر رومیزی را در بازار ارائه کنند. ضروری است کتابخانه ها خدمات رضایت بخش به صورت مشاوره ای و با توجه به نیازهای متغیر رقابت آمیز گونه استفاده کنندگان را فراهم سازند . مدیریت کتابخانه سیاستی را فراهم خواهد کرد تا کاربران آموزش لازم را جهت دسترسی به خدمات کیفی کتابخانه را فرا گیرند. کتابخانه ها می توانند از طریق کسب مهارتهای تجارب و بازار یابی ، مهارتهای لازم را فرا گرفته و موفق شوند . کتابخانه های آینده باید استفاده از کتابخانه را بیشتر تسهیل نمایند و بصورت جسته و گریخته و بواسطه نمایشگاههای خیلی جالب و جذاب کتاب و فراهم آوری کتابهای نایاب ، تسهیلاتی همانند قهوه خانه ها برای رفع نیازهای استفاده کنندگان خارجی تهیه کنند.

5 ـ برقرار ارتباط و همکاری با تاجران و اتحادیه ها
ضروری است که کتابخانه ها بخشی را برای مشاوره محدود، بمنظور راه اندازی کتابخانه های سازمانها و اتحادیه های خصوصی دایر نمایند. مدیران و مسئولین اتحادیه ها و تاجران، به منظور ارائه خدمات مشاوره ای باید هیأت امنای کتابخانه های محلی را تأسیس نمایند. اینگونه کتابخانه ها به جای اینکه در ساختمانهای بزرگ ساخته شوند باید ترکیبی از موضوعات فرهنگی ، آموزشی و پرورشی ، بازرگانی و تجارت و مسائل اجتماعی باشند. در این روش فعالیتهای کتابخانه ، مطابق اهداف اتحادیه ها یا انجمن های مربوطه کامل می گردد. این کار نوجوانان را به مطالعه در کتابخانه ها تشویق خواهد کرد و آنها را از مغازه پدرشان به سوی کتابخانه خواهد کشاند.

6 ـ پشتیبانی از دانش جهانی
نخست وزیر قبلی سنگاپور " لی کوان یو " فرایند ارزیابی بر دانش و علوم جدید را در دومین همایش جهانی موسسین شرکتها در سال 1993 در هنگ کنگ بطور کامل تهیه کرد. او بطور برجسته نشان داد که چگونه موسسین شرکتهای ملی و بومی در استفاده از دانش محلی اختصاص یافته در امور تجارت و بازرگانی اغلب از حد و مرزهای فرهنگی خود موفقیت داشته اند . با بررسی دانش موجود در سطوح مختلف تاجران محلی و تاجران علاقمند به علم و دانش ، مشخص شد که تاجران با علم و دانش با شناخت روزنه های اقتصادی ، سود بیشتری را به خود اختصاص خواهند داد.
پیشینه چند فرهنگی سنگاپور ، مرزهای جغزافیایی از عوامل مناسبی اند که نقش آن را در فرایندهای بررسی دانش افزایش خواهد داد. کتابخانه های باید به این ترتیب در حمایت از مردم سنگاپور آنها را در وضعیتی قرار بدهند که نقش شان در بررسی دانش جهانی از طریق کتابخانه ها تضمین شده و ایجاد مدیریت صحیح در اجرای طرح کتابخانه 2000 میلادی در سالهایی که در پیش رو است ، خواهد شد .

2 ـ تکنولوژی (فن آوری)
شاهکار تکنولوژی ، کمک به معاملات تجاری ، دسترسی به اطلاعات و کیفیت خدمات خواهد بود. توجه به ابزارهای کامپیوتری ، موقعیت های جدیدی را برای تهیه کنندگان و استفاده کنندگان اطلاعات بوجود خواهد آورد. ابزارهای اطلاع رسانی ، روش ذخیره ، پردازش، توزیع و اشاعه اطلاعات را تغییر خواهد داد. بطور یقین ، درآینده ، تکنولوژیها ، قابلیت دسترس پذیری و قابلیت بازیابی اطلاعات را افزایش خواهند داد. از جمله کارگزاران ابزار هوشمند (رایانه ها) و ابزارهای بازیابی اطلاعات ما را در غربال نسبی اطلاعات یاری خواهند کرد. و در بیشتر بخشهای قابل اداره حضور خواهند داشت . رایانه ها و تکنولوژیهای اطلاع رسانی می توانند ما را در تشخیص واقعیت از " واقعیت نماها " یاری نمایند.ابزارها و تکنولوژیهای رایانه ای در مکانیزاسیون کتابخانه ، آن را در اتصال به دنیای اطلاعات الکترونیکی سرعت و قدرت خواهند بخشید.

3 ـ مدیریت سازمانی
کمیته نقد و بررسی کتابخانه های 2000 پیشنهاد کرد طبق قانون مصوب هیأت امنا ، اجرای توصیه های کتابخانه 2000 میلادی را سر لوحه کار خود قرار دهند. هیأت امنای کتابخانه های جدید، مجددا باید سازمان پیدا کنند و با حمایت انجام شده و از طریق ابزارهای اطلاع رسانی بطور موثر فعالیت کنند . گروهی از مدیران سطوح بالای باید مجری انتقال و جایگزینی رهبری حرفه ای (مدیریت علمی) خدمات کنونی کتابخانه ها با توجه به توصیه های پیشنهادی کتابخانه های 2000 باشند.

تجسم واقعی کتابخانه های 2000
توصیه ها و پیشنهادات کمیته نقد و بررسی کتابخانه های 2000 در گزارش مربوط به کتابخانه های 2000 (تأمین سرمایه و سرمایه گذاری در سواد آموزی ملی) بوضوح مشخص گردیده است . این برنامه بوسیله دولت در مارس 1994 مورد تصدیق و در آوریل 1994 جنبه اجرایی بخود گرفت از آن سازمان تا کنون چندین برنامه توسعه ایجاد گردیده است که شامل :
1 ـ اداره جدید دولتی ـ دولت در سپتامبر 1995 ـ تأسیس هیأت امنای کتابخانه ملی را در اجرای برنامه های کتابخانه 2000 دراولویت قرارداد ـ رئیس هیأت امناء دکتر " تان چین نام " مدیر اجرائی ترویج صنعت توریسم در سنگاپور است . آقای دکتر " تان " بعنوان رئیس کمیته نقد و بررسی کتابخانه های 2000 ، مطالعات جامع و وسیعی را برای رهبری و هدایت این طرح انجام داد. هیأت امناء استراتژی اجرای این طرح را بمدت 5 سال به دولت ارائه و منتظر تصویب بودجه لازم جهت اجرای طرح مذکور گردید. هدف اصلی هیأت امنای کتابخانه ملی ، توسعه و رشد خدمات کتابخانه ملی و کتابخانه های عمومی در سنگاپور است و همکاری متقابل با سایر ادارات دولتی به منظور ترویج مطالعه و اشتراک منابع و دسترسی به اطلاعات را سر لوحه کارش قرار داد.
هیأت امناء همچنین نقش اصلی هدایت و رهبری در توسعه طرح ملی نیروی انسانی برای کتابخانه و خدمات اطلاع رسانی حرفه ای را بعهده خواهد داشت. تأکید بر تشخیص و جایگزینی نوع نیازمندیهای سازمانها از لحاظ مهارتها و نیازهای آموزشی ، همانند بررسی مجدد و شیوه های عملی و راهکارهای مختلف خدمات دهی خواهد بود .
تأکید می گردد که ترویج و استفاده بیشتری از کتابخانه و خدمات اطلاع رسانی انجام پذیرد. برنامه در ابتدا از جامعه استفاده کننده حمایت خواهند کرد و آنها را با رضایت کامل در رفع نیازهای گوناگون متقاعد خواهد ساخت . این سیاست از طریق توسعه و تکامل شیوه های مطالعه ، گسترش مهارتهای اطلاع رسانی مانند اطلاع رسانی مانند دو شیوه ممکن ، شیوه الکترونیکی و ابزارهای چاپی مانند کتابها و نشریات ادواری و منابع سمعی و بصری انجام می شود.

2 ـ طرح پیشنهادی خدمات ملی اطلاع رسانی و مرجع
خدمات کتابخانه ملی مستقیما در حیطه نظارت هیأت امنای کتابخانه ملی خواهد بود. همچنین تأکید بیشتری در توسعه خدمات کتابخانه های عمومی به ایجاد مطالعه و فراگیری ملی و تلاش در حمایت و پشتیبانی از سوادآموزی می شود. بررسی و تحلیلی از وضعیت خدمات مرجع کنونی در کتابخانه ها انجام گرفته بود و طرح پیشنهادی خدمات اطلاع رسانی و مرجع توسط هیأت امنای کتابخانه ملی تصویب شده بود. خدمات اطلاع رسانی و مرجع در افزایش تقاضا برای اطلاعات در راستای تقویت و حمایت از نیازهای اطلاعاتی و یادگیری عمومی و رشد حرفه ای شان و به تاجران و انجمن های علمی ـ تحقیقی ارائه خواهد شد. بخش خدمات اطلاع رسانی و مرجع متضمن کتابخانه ملی سنگاپور و مرکز اطلاع رسانی چند رسانه ای خواهد بود. این کتابخانه ها به امکانات شبکه مجهز خواهند بود و از طریق ارتباط با سایر نمایندگیهای اختصاصی و کتابخانه های تخصصی خدماتشان را بطور جامع به کتابخانه ملی ارائه خواهند داد و مکانی را بعنوان بخش مرجع بمنظور رفع نیازهای مراجعین تأسیس خواهد شد . مجموعه ها توسعه خواهند یافت و بیشتر خدمات اطلاع رسانی الکترونیکی ارائه خواهد شد.
خدمات کتابخانه ملی در آغاز بمنظور ارائه و تهیه خدمات با ارزش افزوده برای اهداف جامعه استفاده کنند و صرفه جویی در وقت آنها و استفاده بیشتر شان گسترش می یابد. همچنین تأکید بیشتری در رشد و آموزش کارکنان کتابخانه می شود. کارکنان موجود کتابخانه ها در کسب مهارتهای جدید آموزش خواهند دید و سایرین با افزودن منابع کمیاب به مجموعه های کتابخانه کمک خواهند کرد.

3 ـ تأکید در اجرای اصول
روشهای درستی برای انجام و اجرای برنامه کتابخانه 2000 اتخاذ شده بود. فلسفه استراتژی صحیح انجام برنامه ها مطابق با نمونه اصلی بطور سریع اتخاذ خواهد شد. استراتژی صحیح اجرای برنامه ها برای تجربه اهداف و پیشرفت آنها ، این اجازه برای انتخاب اجرای طرح ها را در سطح کلان خواهد داد. این خط مشی همچنین به تصمیم گیرندگان این اجازه را خواهد داد که میزان عکس العمل استفاده کنندگان را به خدمات تازه و میزان ارزشگذاری به آن را آزمایش نمایند. نمونه هایی از خط مشی یا استراتژی انجام برنامه ها در نسخه اصلی بوضوح آمده است که عبارتند از :

3 ـ 1 ـ کتابخانه منطقه ای تامپینز
مفهوم کتابخانه منطقه ای در ابتدا بصورت نمونه در منطقه "تامپینز" ایجاد شد . اینجا ما شما را از خدمات جدید و امکانات تازه بمنظور جلب استفاده کنندگان معرفی و آزمایش می نمائیم. نمایشها اغلب جذاب هستند . این کتابخانه جهت اصلاح و دسترسی به منابع اطلاعاتی بطور جامع در ارائه خدمات با امکانات بیشتر به استفاده کنندگان راه اندازی می شود. کیوسکهایی به منظور ارائه و تحویل خدمات اطلاعاتی به خانه های معرفی می شوند. بیشتر خدمات اطلاع رسانی الکترونیکی ـ چند رسانه ای قابل دسترس ایجاد می شوند. این کتابخانه بوسیله کمیته ای متشکل از تاجران و رهبران مجامع و اتحادیه ها و مسئولان منطقه ای هدایت خواهد شد.

3 ـ 2 ـ انجمن کتابخانه " جوونگ غربی "
این انجمن بعنوان الگوی نمونه از انجمن کتابخانه ای مرکب از گروهی تجار است. اینجا ما سعی می کنیم مفهوم همکاری کتابخانه ها در تمایلات و گرایشهای فکری تجار را نشان دهیم. مجددا به استفاده کنندگان ، خدمات تازه اطلاع رسانی همانند دسترسی به شبکه اینترنت ، خدمات اطلاعاتی توسط چند رسانه ای ها و خدمات مکانیزه شده ارائه خواهد شد و کاربران در جریان تازه های اطلاع رسانی قرار خواهند گرفت.

3 ـ 3 ـ کتابخانه های کودکان ونوجوان
شمـــاری از جمعیت در کشور سنگاپور را کودکان و نوجوانان تشکیل می دهند. کتابخانه های کودکـــان و نوجوانان همانند کتابخانه های بدون مرز خدماتش را ارائه می کنند ولی بیشتر خدمات آنها برای قشر جوانان جامعه سنگاپور خواهد بود . این کتابخانه باید در مجاورت منازل مسکونی در میدان های پر جمعیت مستقر و به قشر بزرگی از جمعیت کشور خدمات دهی نمایند.
هدایت و رهبری بوسیله تاجران و مجامع ؛ کمیته نقد و بررسی کتابخانه 2000 بطور موثری تهیه خدمات را به منظور استفاده همگان در جامعه ، آن را اساس و سر لوحه کار سازمان مزبور قرار داده است. این کار بدین جهت انجام می شود که آنها می خواهند بفهمند که محیط آنها و احتیاجات بخشهای مختلف آنان چیست؟و پس از این ، آنها می توانند به منظور ارائه خدمات به استفاده کنندگان اصلی آن بیشتر به روش های واکنشی برنامه ریزی نمایند.سازمان انجمن های محلی باید بطور مداوم هدایت کتابخانه های بدون مرز را با همکاری متخصصین حرفه ای به منظور تشویق مالی از دولت در امر سرمایه گذاری در کتابخانه ها بعهده بگیرند. نمونه هایی از این ابتکارات شامل :

کتابخانه های دیجیتالی Digital Libraries :
مراکز کامپیوتر ، گروهی را به منظور ایجاد شبکه کتابخانه های بدون مرز بوجود آورد. کار این گروه ارتباط با مدیریت نمایندگیهای استفاده کنندگان مانند هیأت امنای کتابخانه ملی و هیأت ملی علوم و تکنولوژی اطلاع رسانی و خدمات اطلاع رسانی به مردم است . این گروه در ابتدا پروژه های زیادی را متقبل شدند. این پروژه ها در آغاز ایجاد فهرست های کتابخانه و محتویات قابل دسترس به استفاده کنندگان را تمرکز خواهد بخشید و مکانهای مناسب کتابخانه ها را در سطح بین المللی و تهیه کنندگان اطلاعات بمنظور تهیه خدمات اساسی و مناسب و ایجاد تسهیلات الکترونیکی دسترسی به اطلاعات را جهت ارتباط با یکدیگر خواهند داشت . همچنین کتابخانه ملی اجازه استفاده کنندگان در دسترسی به فهرست کتابخانه های عمومی ـ ملی و ایجاد نیازها ، ذخیره و پردازش ، تحقیقات را شروع کرده و آنان را از عناوین تازه منتشره آگاه خواهد ساخت . این پیشرفت واقعیت را نشان می دهد که سنگاپور با توجه به تئوری و برنامه های واقعی کتابخانه 2000 پیشرفت خواهد کرد و ملت سنگاپور قادر خواهند بود از منافع و سود فردای کتابخانه ها ، امروز لذت ببرند.

نیروی پرتاب جدید
همچنین بر گسترش مهارتهای کتابخانه و متخصصین اطلاع رسانی و استفاده کنندگان تأکید خواهد شد. ما نیازمندیم که کتابخانه ها را از فلسفه انجام کارهای سنتی به انجام کارهای تازه و نقش هایی که ما می توانیم انجام دهیم ، تحولاتی را ایجاد نمائیم . بعنوان نمونه ما در سازمان دادن منابع اطلاعات الکترونیکی با ایجاد و اجرای طرح اطلاعاتی کمک می نمائیم .و با کمک در موضوعات انتشاراتی ، نقش بزرگتری در آموزش استفاده کنندگان و هدایت آنها را در امر فراهم آوری اطلاعات و تحقیق بعهده می گیریم . کتابداران لازم است طرز کار با نرم افزارهای رایانه ای و ابزارهای الکترونیکی ، مهارتهای سودمندی را از طریق بسته های نرم افزاری در اشاعه اطلاعات الکترونیکی بیاموزند. ابزارهای الکترونیکی با ابزارهای چاپی متفاوت اند . استفاده کنندگان به این ترتیب نیازمتد آموزش هستند و باید مهارتهای کسب اطلاعات را از طریق شیوه های صحیح و ابزارهای مجهز دسترسی به آن را به جامعه استفاده کننده آموخت و آنان را متقاعد ساخت. همچنین کتابداران می توانند به استفاده کنندگان نحوه ارزیابی از منابع اطلاعاتی و اهمیت ارزش اطلاعات را آموزش دهند .

نتیجه :
طرح کتابخانه 2000 میلادی سنگاپور به تغییرات و ارائه خدمات اطلاع رسانی موثر و مناسب پاسخگو خواهد بود. کتابخانه 2000 برای ملت سنگاپور ، چگونگی دستیابی به اطلاعات را خواهد آموخت و اطلاعات صحیح را در زمان مناسب و شکل صحیح ارائه خواهد کرد. بر اساس آن ، کتابخانه ها و کتابداران مجبورند در دنیای وسیع به تغییرات قرن بیست و یکم پاسخ دهند . مانیازمندیم پایه و اساس ارائه خدمات را با توجه به نیازهای فردای مصرف کنندگان بنا گذاریم. ما نیازمند دو شاخه قابل دسترس برای جامعه استفاده کننده به سوی شاهراهها و دروازه های اطلاعاتی و بهره برداری مناسب از تکنولوژیها به منظور انتقال اطلاعات به جامعه استفاده کننده در اسرع وقت و بهترین شیوه دسترسی به اطلاعات هستیم . ما نیازمند تفکر هستیم و تا سر حد ممکن موانع و مشکلات را تا نواحی مرزی رفع میکنیم. ما از طریق ایجاد شبکه ها و مآل اندیشی ، قادر خواهیم بود جامعه اطلاعاتی را هدایت نمائیم . انفجار بزرگ اطلاعات را هدایت کرده و اطلاعات صحیح را در زمان لازم بدست بیاوریم . تصریح می کنم ما نیازمند نوآوری ، سبقت جویی و تفوق بر دیگران هستیم . بیشتر مردم از آینده تلقی شان اینگونه است . که امنیت شان تأمین شده و به وعده هایشان عمل گردیده و نقش هایشان هایشان نیز تغییر نماید و همه مشکلات آنها حل شود و هنوز آن " آینده " مهمترین چیزی است که بیشترین اهرم قدرت را به ما خواهد داد و امیدوار خواهد کرد. شما می توانید و باید آینده تان را خودتان شکل دهید ، هر کسی می تواند جز این انجام دهد و هرگونه تفکری غیر از این داشته باشداجازه بدهید از صنعت
ساعت سازی سوئیس یاد بگیریم .

 


(1). Sabaratnam , Julies . «planning the library of the future: the Singapore experience .» IFLA journal , 23 (1997) , No 3 , p:197-202


 

References:
1. Library 2000 : Investing in a learning Nation. Report of the Library 2000 Review committee. Singapore : Ministry of information and Art´s , 1994.

2. A vision of an Intelligent Island : IT 2000 Report. Sinapore a pore National computer Board , 1992.

3. Library Of the future by Bruce shuman : Engle wood co,libraries unlimited, 1989.
 

نظرات (1)
itpasser
جمعه 3 آذر‌ماه سال 1385 ساعت 09:07 ب.ظ
سلام ما هم یه محمدرضا داریم اصفهانیه it صنعتی شاهرود می خونه بامزه بود نه
امتیاز: 0 0
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیک :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد