امروزه بیشترین توجه وقف اطلاعاتی شدن زندگی اجتماعی شده است. دائم به ما گفته می شود که در حال ورود به«عصراطلاعات»هستیم،شیوه ء اطلاعاتی نوین تفوق می یابد،وارد حوزه ء قاتصاد اطلاعاتی جهانی شده ایم.نویسندگان بسیاری حتی از این فراتر رفته اند و ایالات متحده ، بریتانیا ، ژاپن، آلمان و دیگر کشورهایی را که شیوهء زندگی مشابهی دارند ،«جوامع اطلاعاتی» می نامنددر واقع چنین پیداست اطلاعات به چنان اهمیتی دست یتفته که شایستگی آن را دارد تا به صورت نماد عصر حاضر با آن برخوردشود. دقیقاً همین معنی و مفهوم این نماد، منبع مقدار زیادی اختلاف نظر نیز شده است. برای بعضی این مفهوم سازندهء جامعه ای واقعا تخصصی شده و نوع دوست شده است، در حالیکه از نظر عده ای دیگر حاکی از تشدید نظارت بر شهروندان است.
از نظر عده ای خبر از پیدایش جامعه ای فرهیخته را می دهد که به منابع دانش دسترسی فوری دارد، در حالیکه در نظر برخی دیگرسیلاب تبلیغات سطحی، جنجالی و انحرافی بیش نیست.
از نظر بعضب توسعهء دولت ملی بود که نقش اطلاعات را افزایش داد در حالیکه به عقیدهء عده ای دیگر، تحولات در سازماندهی شرکت بود که باعث حیاتی تر شدن نقش اطلاعات گردید.
از یک طرف، کسانی بر این باور هستند که در دوران اخیر، شاهد پیدایش "جامعه اطلاعاتی" هستیم که از همهء جوامع حال و گذشته متمایز است. همهء این نویسندگان روی هم رفته نسبت به اصلاح«جامعهء اطلاعاتی» احساس رضایت نمی کنند. اما همان قدر که دروهء کنونی را به منزلهء نقطهء چرخشی در تحولات اجتماعی قبول دارند، جزو تأیید کنندگان این اصطلاح قرار می گیرند.
از طرف دیگر محققانی وجود دارند که گرچه اهمیت خاص اطلاعات را در دوران مدرن تصدیق می کنند امابر این نظر تأکید دارندکه این ویژگی کانونی دوران حاضر، تداوم همان گذشته است.
در یک سمت کسانی هستند که اعلام می کنند نوع جدیدی از جامعه از دل گذشته بیرون آمده است.
نظریه پردازان این سمت عبارتنداز:
پساــ صنعتی گرایی(دانیل بل وهوادارانش)
پساــ مدرنیسم ( ژان بودریا،مارک پوستر)
تخصصی شدن انعطاف پذیر ( مایکل پایور، چارلز سیبل، لاری هیرش هورن)
شیوه اطلاعاتی تحول ( مانوئل کاستلز)
در دیگر سو نویسندگانی که بر تداول تأکید می ورزند. این نظریه پردازان عبارتند از:
نو مارکسیسم (هربرت شیلر)
نظریهء نظارت (میشل آگلیتا، آلن لیپیتز)
انباشت انعطاف پذیر ( دیویدهاروی)
دولت ملی و خشونت ( آنتونی گیدنز)
حوزهء عمومی ( هابر ماس، نیکولاس گارنهام)

هیچکس در گروه دوم منکر این نمی شود که اطلاعات اهمیت کلیدی برای جهان مدرن دارد، بلکه وبر خلاف قبلی ها، آن ها این استدلال را دارند که شکل و عملکرد اطلاعات تابع قواعد و رسومی است که در طول زمان درازی تثبیت شده اند.

گرد آورنده : محیا برکت

امروزه فنـّاوری اطلاعات به مدد فنـّاوری ارتباطات فراگیرشده و جهان را دگرگون ساخته است. مهمترین تغییراتی که این فنـّاوری در جهان بوجود آورده بوسیله مارشال مک‌لوهان در یک عبارت خلاصه شده است و آن «تبدیل جهان به یک دهکده جهانی» است، بدین‌معنا که مردم نقاط مختلف در ایرانهای سراسر کره زمین به مثابه ساکنان یک دهکده امکان برقراری ارتباط با یکدیگر و اطلاع از اخبار و رویدادهای جهانی را دارند. نزدیکی روزافزون شهروندان دهکده جهانی به یکدیگر، تبادل فرهنگها، تعامل تدابیر، ارتقای بینش سیاسی و اجتماعی مردم و دسترسی سریع به اطلاعات تولیدی در جهان، همگی از دستاوردهای با ارزش فنـّاوری ارتباطات است. از سوی دیگر، فنـّاوری اطلاعات ابزار قدرتمندی است که در کمترین زمان ممکن می‌تواند میان مردم جهان ارتباط برقرار سازد. این ابزار ارتباطی قدرتمند با اطلاعات سروکار دارد.
جوانان امروزه به‌عنوان بزرگترین تولیدکنندگان دانایی و اطلاعات در جامعه و هم بیشترین مصرف‌کنندگان آن هستند؛ این در حالیست که جوانان ایرانی از احساس عقب‌ماندگی در رنج بوده و به‌دنبال پیشرفت و توسعه از طریق تحصیل هستند، بنابراین دسترسی به فنـّاوری اطلاعات مهمترین بستر برای برخورداری از دانایی است.
تعداد رایانه‌های موجود درایران تا پایان سال 83، 7 میلیون کامپیوتر برآورد شده که به ازای هر 100 نفر 4/10 عدد کامپیوتر وجود داشته است، همچنین در سال 2003 حدود 5/27 میلیون نفر و در همین سال در سراسر دنیا 137 میلیون نفر به «دورکاری» اشتغال داشتند، در فنلاند 17 درصد و در امریکا 9 درصد از نیروی کار فعال را «دورکاران» تشکیل می‌دادند، اما پیش‌بینی می‌شود در سال 2020، 64 درصد نیروی کار آمریکا را «دورکاران» تشکیل ‌دهند.طبق این برنامه در آمریکا به ازای هر 7 نفر یک کامپیوتر (PC)، در اروپا به ازای هر 20 الی 30 دانش‌آموز یک کامپیوتر و بین 50 تا 80 نفر دانش‌آموز یک خط اینترنت وجود دارد و 73 درصد از معلمان در انگلستان از فنـّاوری اطلاعات و ارتباطات استفاده می‌کنند.
از سوی دیگر آمار حاکی از دسترسی 3 میلیون و 850 هزار خانوار و به عبارتی 24 درصد خانوارهای ایرانی به رایانه است، این در حالیست که طبق آمارهای موجود تعداد وبلاگ‌های ایرانی در محیط اینترنت در سال 83، 63 هزار و 139 وبلاگ بوده است.
این آمار همچنین حاکیست که 23 مرکز از 32 مرکز «انکوباتور» (مرکز رشد) موجود در ایران در حوزه فنـّاوری اطلاعات و ارتباطات فعالند علاوه بر این 11 پارک فنـّاوری اطلاعات نیز در حال فعالیت و یا در مرحله تأسیس هستند که این تعداد در سال 83 به 13 مورد و در پایان سال 88 به 25 مورد افزایش خواهد یافت.
همچنین در سال 83 سوادآموزی رایانه‌ای جوانان ایران 30 درصد بوده که این سوادآموزی در سال جاری به 36 درصد و تا پایان برنامه چهارم توسعه به 60 درصد افزایش خواهد یافت.
بررسی‌ها نشان می‌دهد که نسبت ارائه خدمات مشاوره‌ای Online به جوانان به کل خدمات در سال جاری به 5 درصد و تا سال 88 به 25 درصد افزایش خواهد یافت.
با توجه به تأکید ات ارائه شده از سوی مجامع بین‌المللی و لزوم هماهنگی برنامه‌های ملی کشورها با آنها به‌منظور کسب شاخص‌های لازم در تعیین جایگاه و تراز متناسب با شأن کشورهای منطقه در امور مربوط جوانان، لازم است توسعه در زمینه‌های فرهنگی اجتماعی و اقتصادی با محوریت جوانان صورت گیرد. زیرا توسعه پایدار مبتنی است بر توسعه منابع انسانی و جوانان محور توسعه منابع انسانی‌اند. و فنـّاوری اطلاعات می‌تواند ابزاری کلیدی برای توسعه جوانان بشمار آید.


گرد آورنده: سامان فرج پور

چکیدهمفهوم «جهانی شدن» به فرآیندی اطلاق می‌شود که طی آن جریان آزاد اندیشه، انسان، کالا، خدمات، و سرمایه در دنیا میسر گردد. تأثیر این مفهوم، دگرگونی متغیرهای زمان و مکان را پدید آورده و گسترش ارتباطات در سطح بین‌المللی قابلیت وقوع یافته است. بر این قرار، داده‌های کمی اطلاعات در صحنه جهانی ابعاد وسیعی یافته و موجب رشد شبکه ارتباطات در صحنه بین‌المللی از نظر روابط فردی و اجتماعی شده است. در مقاله حاضر، ضمن توجه به جهانی‌شدن گستره اطلاعاتی در جهان معاصر، به ارزیابی موضوعات مذکور مبادرت شده، و در نهایت به نتیجه‌گیری درباره تأثیرات آن بر کتابداری و اطلاع‌رسانی پرداخته می‌شود.

مقدمهپدیده جهانی‌شدن در چند سال اخیر به نحوی گسترده منابع چاپی و الکترونیکی زبان فارسی را تحت‌الشعاع قرار داده است. نگاهی به مواد کتابی در این حوزه (به‌خصوص علوم اجتماعی) نشانگر توجه اندیشمندان ایرانی به موضوع جهانی‌شدن در رشته‌های مختلف می‌باشد[1]. آنچه از دهه شصت میلادی و در بطن اندیشه «مک‌لوهان» برای ارائه یک تصویر وسیع ارتباطی به جامعه جهانی عرضه شد، تا به امروز که در هزاره سوم میلادی به ارزیابی اطلاعات دیجیتال پرداخته می‌شود، مبتنی بر رابطه انسان و ابزارهای فناوری است. بر این مبنا، در گستره کنونی جهانی‌شدن، سعی می‌شود محدوده این تغییر و دگرگونی در حوزه اطلاعات مورد توجه قرار گیرد.
هدف این مقاله آن است که مباحث موضوعی جهانی شدن را در عرصه اطلاع‌رسانی مورد شناسایی قرار دهد و با مطالعه اهم مقالات این حوزه در منابع چاپی و الکترونیکی، عرصه اطلاعات و اطلاع‌رسانی را در چارچوب جهانی‌شدن بررسی نماید.

این کارگاه مفهوم دیپلماسى الکترونیکى و اعمال آنرا هنگامیکه به مدیریت جهانى مرتبط مى شوید با جستجوى استفاده امروزى از فناوریهاى جدید اطلاعاتى به منظور افزایش بهره ورى در سازمانهاى بین المللى و تسهیل دیپلماسى مورد بررسى قرار مى دهد .
طى دهه 1990 ، بسیارى از مؤسسات فرایند تجارى و فناورى اطلاعاتى مورد کاربرد خود را به منظور هم سطح نمودن سازمانهاى مبتنى بر سلسه مراتب از طریق تقسیم یکسان اطلاعات در کل سازمان و ضعف لایه هاى میانه مدیریتى مورد بازسازى قرار دادند . به علاوه دولتها شروع به اجراى تکنیکهاى بخش خصوصى در بازسازى فرایند تجارى نمودند .
بدلیل توسعه شبکه جهانى (اینترنت ) و جستجوگرهاى صفحات گرافیکى در اواسط دهه 1990 ، اینترنت به حوزه تجارت الکترونیکى تبدیل شد . شهروندانى که هر چه بیشتر انجام فعالیتهاى خود از طریق اینترنت مانوس مى شوند دولتها را جهت افزایش خدمات اینترنتى و عملى کردن دولت الکترونیکى تحت فشار قرار مى دهند . در حال حاضر فشارهاى مشابهى وزراى خارجه را وادار به اجراى دیپلماسى الکترونیکى ، جایگزینى سیستمهاى قدیمى تلگراف WWLL با اى میل و اتخاذ ابزار تجارت مجهز به شبکه براى ادارات داخلى ، خدمات مقدماتى و اساسى نموده است .